Als de staatsschuld wordt verhoogd betekent dit dat de overheid geld leent wat dan later terug betaald moet worden. Zo hoeft er nu dus geen verantwoordelijkheid genomen te worden voor bezuinigingen of belastingverhoging die veel mensen niet willen. De verantwoordelijkheid om te bezuinigen of de belasting te verhogen wordt daarmee doorgeschoven naar volgende generaties.

Wel gaan we de pijn van hogere staatsschulden al vrij snel voelen, want over die schulden wordt rente betaald. Nationale schulden zijn nu al een van de grootste kostenposten van de overheid en gaan ten koste van andere belangrijke investeringen, zoals in de zorg en ons sociale vangnet.

Tot nu toe is de PVV de enige partij die heeft gezegd de staatsschuld te willen verhogen en niet nu te bezuinigen of de belasting te verhogen.2 Dit past in een patroon van Geert Wilders en de PVV om geen verantwoordelijkheid te willen dragen voor moeilijke politieke keuzes. Maar ook de PVV steunt deze onnodige gigantische militaire uitgaven waar verantwoordelijkheid voor gedragen moet worden. 

GroenLinks/PvdA denkt ook na over de staatsschuld verhogen maar heeft nog niks toegezegd.

Mark Rutte, de NAVO chef, heeft voorgesteld dat de 5% NAVO norm betaald kan worden door te bezuinigen op sociale voorzieningen.4 Sociale voorzieningen is een ander woord voor uitkeringen. De meeste mensen die een uitkering ontvangen zijn chronisch ziek, gehandicapt, alleenstaand moeder, mantelzorger, dakloos, gepensioneerd of bijna gepensioneerd. Deze mensen leven nu vaak al onder de armoedegrens in Nederland ondanks dat zij een uitkering ontvangen. 

De VVD gaat voor nu mee in Rutte’s voorstel en wil bezuinigen op de bijstandsuitkering.5 Om mensen over te halen dat dit een goed idee is, heeft de VVD het vaak over dat “werk weer moet lonen”. Veel mensen zijn het hier natuurlijk mee eens zijn omdat zij heel hard werken voor veel te weinig geld. Dat “werk weer moet lonen” betekent voor de VVD niet dat werkgevers meer loon moeten betalen aan hun werknemers, maar dat mensen die niet werken gestraft moeten worden, ook al kunnen die mensen daar meestal niks aan doen. Bezuinigen op de uitkeringen is bovendien ook niet goed voor werkende mensen, omdat zij op elk moment arbeidsongeschikt kunnen worden.

Groenlinks/PvdA en de PVV hebben aangegeven dat zij niet willen dat er bezuinigd wordt op de zorg of uitkeringen om de 5% NAVO norm mee te betalen. Groenlinks/PvdA wil ook niet dat er bezuinigd wordt op verduurzaming.3 Omdat de PVV wel de staatsschuld wil verhogen, kan dit betekenen dat er in de toekomst alsnog bezuinigd gaat worden op zorg of uitkeringen, omdat die staatsschuld dan terugbetaald moet worden.

De VVD zegt te willen bezuinigen op ontwikkelingshulp om de militarisering te betalen.6 Het hele budget voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking is nu echter maar 4 miljard euro. Daar kun je dus bij lange na niet het militaire budget van 60 miljard van betalen. Ook voldoet Nederland nu al niet aan onze belofte om 0.7 procent van onze inkomsten uit te geven aan ontwikkelingssamenwerking. Verdere bezuinigingen zullen veel doden veroorzaken in landen die daarvan afhankelijk zijn geraakt.

Verhogen van belasting kan op verschillende manieren gebeuren. Het beste zou zijn als de rijken en grote bedrijven opdraaien voor de extra militaire uitgaven, maar o.a. de VVD5 zijn tegen het verhogen van vermogensbelasting en omzetbelasting. Dat betekent dus dat jij de rekening moet betalen als de belastingen verhoogd worden. Dat kan via het verhogen van de loonbelasting, waardoor je minder verdient voor je harde werk. Nog waarschijnlijker is dat we veel verhogingen gaan zien van de btw. Dat betekent in de praktijk dat de prijzen gaan stijgen en onze boodschappen duurder worden. Vooral voor mensen met een kleine portemonnee heeft dat een enorme impact. Het is een manier van belasting heffen waarbij de armste mensen relatief de zwaarste lasten krijgen. GroenLinks/PvdA heeft aangegeven te overwegen om de bankenbelasting en vermogensbelasting te verhogen, waarmee de lasten dus niet perse bij de armste mensen zouden komen te liggen.

In het onderzoek over hoe Nederlanders de nieuwe kosten willen dragen, werd er geen optie gegeven voor mensen om tegen de 5% NAVO norm te zijn. Dit terwijl enkele partijen in de Tweede Kamer (FvD, SP, de PvdD en DENK) ook tegen de nieuwe 5% NAVO norm stemden. Met hen zijn er vele andere Nederlanders tegen de nieuwe NAVO norm, helemaal tegen oorlog voeren of zelfs voor het verlaten van de NAVO.

Spanje heeft onlangs aangegeven zich niet naar de 5% norm te scharen, maar maximaal 2,1% aan te houden (vergelijkbaar wat Nederland de afgelopen decennia gemiddeld uitgaf).

Uit recent onderzoek blijkt dat 59% van de Nederlanders wil dat er bezuinigd wordt op het koningshuis om de NAVO kosten mee te betalen. Nog eens 43% zegt dat er bezuinigd moet worden op koninkrijksrelaties. Opvallend is dat tot nu toe nog geen enkele politieke partij dit ook zegt te willen doen. Slechts 1 procent van de mensen die mee deden met het onderzoek wil dat er wordt bezuinigd op de gezondheidszorg, zoals ziekenhuizen, huisartsen en apotheken. Ook korten op de AOW (de pensioenen) scoort het laagste percentage. 4 Procent van de respondenten geeft aan nergens op te willen bezuinigen, en ziet liever een belastingverhoging om de NAVO-kosten te dekken. Iets meer mensen 6 procent willen ook niet bezuinigen, maar vinden het laten oplopen van de staatsschuld een betere oplossing. Ook blijkt uit het onderzoek dat 55% van de Nederlanders zou willen bezuinigen op migratie en asiel om de 5% NAVO norm mee te bekostigen.7 Dit terwijl meer militaire uitgaven leidt tot meer oorlog en dus meer vluchtelingen.